Tổ chức Câu lạc bộ STEM và hoạt động tăng cường theo Thông tư 85/2026/TT-BGDĐT

1. Hành lang pháp lý mới: Cởi trói cho hoạt động STEM sau giờ chính khóa

Ngày 30/9/2026, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Thông tư số 85/2026/TT-BGDĐT quy định về việc tổ chức hoạt động giáo dục tăng cường và hoạt động giáo dục theo nhu cầu của người học tại các cơ sở giáo dục phổ thông. Thông tư chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 15/11/2026.

Trước đây, phong trào giáo dục STEM tại nhiều trường phổ thông thường gặp phải rào cản lớn: Khung thời lượng chính khóa của Chương trình GDPT 2018 có hạn, trong khi việc tổ chức các câu lạc bộ (CLB) chuyên sâu sau giờ học lại thiếu hành lang pháp lý cụ thể về cơ chế tài chính, quản lý chuyên môn và hình thức liên kết xã hội hóa.

Thông tư số 85/2026/TT-BGDĐT ra đời đúng thời điểm, tạo tiền đề pháp lý vững chắc để các trường phổ thông chủ động mở rộng không gian sáng tạo, đáp ứng nguyện vọng học tập nâng cao của học sinh về STEM, Robotics, Trí tuệ nhân tạo (AI) và Tin học chuẩn quốc tế.

2. Những điểm mới then chốt nhà trường cần nắm vững

Thông tư 85/2026/TT-BGDĐT mang đến 3 thay đổi mang tính đột phá cho hoạt động giáo dục ngoại khóa:

• Tôn trọng nguyên tắc tự nguyện và nhu cầu người học: Các hoạt động giáo dục tăng cường được tổ chức hoàn toàn dựa trên sự tự nguyện đăng ký của học sinh và sự đồng thuận của cha mẹ học sinh, tuyệt đối không mang tính áp đặt hay biến tướng thành dạy thêm học thêm trái quy định.
• Cơ chế hợp tác linh hoạt với đối tác giáo dục: Nhà trường được phép chủ động hợp tác với các tổ chức, doanh nghiệp công nghệ và đơn vị đào tạo uy tín để mang đến chương trình học tập tiên tiến, đội ngũ chuyên gia hướng dẫn và hệ thống trang thiết bị thí nghiệm hiện đại mà nhà trường chưa kịp trang bị đủ.
• Minh bạch tài chính và kiểm soát chất lượng: Kế hoạch giáo dục tăng cường phải được Hội đồng trường thông qua, công khai kế hoạch thu chi, nội dung bài học và chuẩn đầu ra trước khi triển khai, bảo đảm quyền lợi học tập tối đa cho người học.

3. Bốn mô hình Câu lạc bộ STEM tiêu biểu trường học nên triển khai

Căn cứ vào danh mục thiết bị khung theo Thông tư 86/2026/TT-BGDĐT và định hướng phát triển năng lực số, các trường có thể xây dựng 4 phân hệ CLB trọng điểm:

1. Câu lạc bộ Robotics và Tự động hóa (Robotics & Automation Club)

Dành cho học sinh đam mê cơ khí, mạch điều khiển và giải thuật lập trình chuyển động. Học sinh được làm việc theo nhóm để lắp ráp robot vượt sa hình, robot thực hiện nhiệm vụ vận chuyển hàng hóa, sẵn sàng tham gia các sân chơi khoa học uy tín như Robothon, WRO hoặc VEX Robotics.

2. Câu lạc bộ Sáng tạo số và Bán dẫn (Maker & Semiconductor Club)

Học sinh tiếp cận với các vi điều khiển mã nguồn mở, máy tính đơn bo, cảm biến thông minh và máy in 3D. Đây chính là cái nôi để bồi dưỡng "tư duy phần cứng" và kiến thức bán dẫn nền tảng theo định hướng Quyết định 1017/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.

3. Câu lạc bộ Khoa học thực nghiệm và NCKH (Science & ViSEF Club)

Không gian dành cho các bạn trẻ đam mê nghiên cứu khoa học kỹ thuật. Dưới sự định hướng của giáo viên bộ môn KHTN, Vật lý, Hóa học, Sinh học, học sinh thực hiện các đề tài thực nghiệm gắn với cuộc sống như trạm quan trắc chất lượng không khí, hệ thống tưới cây tự động hay xử lý rác thải hữu cơ học đường.

4. Câu lạc bộ Ngoại ngữ và Tranh biện số (Digital ESL & Debate Club)

Tận dụng phòng học thông minh và công nghệ AI để học sinh rèn luyện kỹ năng thuyết trình dự án STEM bằng tiếng Anh, hướng tới mục tiêu đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai theo Kết luận số 91-KL/TW.

4. Lộ trình chuẩn bị 3 bước cho nhà trường trước ngày 15/11/2026

Để đón đầu Thông tư 85 và đưa các câu lạc bộ đi vào vận hành bài bản ngay khi thông tư có hiệu lực, Ban Giám hiệu nhà trường cần triển khai:

1. Khảo sát nhu cầu và lập kế hoạch tổng thể: Phát phiếu khảo sát nguyện vọng của phụ huynh và học sinh về các nhóm lĩnh vực công nghệ quan tâm; xây dựng Đề án tổ chức hoạt động giáo dục tăng cường của nhà trường.
2. Quy hoạch không gian và chuẩn bị trang thiết bị: Bố trí phòng học bộ môn, phòng Tin học hoặc Không gian STEM dùng chung; rà soát thiết bị hiện có và lên danh mục bổ sung theo Thông tư 86.
3. Thẩm định chương trình và phê duyệt đề án: Phối hợp với đối tác chuyên môn thẩm định khung chương trình chi tiết, thông qua Hội đồng trường và báo cáo cơ quan quản lý giáo dục trực tiếp theo quy định.

Thông tư 85/2026/TT-BGDĐT chính là "đòn bẩy" kịp thời giúp các trường phổ thông chuyển mình mạnh mẽ, biến các giờ học sau tan trường thành không gian sáng tạo đầy hứng khởi cho học sinh.