Quy hoạch Không gian STEM và AI chuẩn Thông tư 86: Lộ trình tối ưu cho trường phổ thông

1. Hiểu đúng về "Không gian giáo dục STEM dùng chung" theo Thông tư 86

Thông tư số 86/2026/TT-BGDĐT ban hành ngày 30/09/2026 của Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định về tổ chức hoạt động giáo dục tích hợp khoa học, công nghệ, kĩ thuật và toán học (STEM) trong giáo dục phổ thông đã đánh dấu bước chuyển mình quan trọng. Lần đầu tiên, hành lang pháp lý, mục tiêu giáo dục tích hợp, hình thức tổ chức và danh mục khung thiết bị giáo dục STEM được định hình một cách bài bản, đồng bộ từ cấp Tiểu học đến THPT.

Theo quy định tại Điều 3 và Điều 13 của Thông tư 86, không gian giáo dục STEM của nhà trường bao gồm: lớp học tiêu chuẩn, phòng học bộ môn, phòng thực hành, thư viện và đặc biệt là không gian giáo dục STEM dùng chung.

Không gian này không đơn thuần là một phòng máy tính hay phòng thí nghiệm truyền thống, mà được định nghĩa là nơi bố trí thiết bị giáo dục STEM sử dụng chung cho nhiều môn học (Khoa học tự nhiên, Tin học, Công nghệ, Toán học), phục vụ học sinh:

• Thực hành thiết kế và chế tạo mô hình kỹ thuật.
• Lập trình điều khiển robot, thiết bị thông minh.
• Thử nghiệm các giả thuyết khoa học và dự án liên môn.
• Trình bày, thuyết trình và lưu giữ sản phẩm học tập.

2. Bố trí 4 phân khu chức năng linh hoạt trong phòng STEM

Để một không gian STEM hoạt động hiệu quả cho các tiết học chính khóa (35–45 học sinh/lớp) lẫn các câu lạc bộ nghiên cứu khoa học kỹ thuật, nhà trường nên quy hoạch phòng học thành 4 phân khu chức năng liên hoàn:

Phân khu 1: Khu vực thảo luận và thiết kế ý tưởng

• Bố trí: Bàn ghế module di động hình lục giác hoặc cánh hoa, dễ dàng ghép nhóm 4–6 học sinh hoặc tách rời khi cần.
• Trang bị: Bảng từ tính di động, bảng tương tác thông minh hỗ trợ trình chiếu và làm việc nhóm trực quan.

Phân khu 2: Khu vực chế tạo cơ khí và in 3D

• Bố trí: Bàn kỹ thuật chịu lực, bề mặt chống trầy xước, có tủ ngăn kéo chứa đồ nghề an toàn.
• Trang bị: Bộ dụng cụ gia công cơ khí cầm tay an toàn cho học sinh (kéo đầu tròn, kìm, tua vít), máy in 3D giáo dục có buồng kín che chắn nhiệt và giá để cuộn vật liệu in an toàn (PLA/PETG sinh học).

Phân khu 3: Khu vực lập trình, Robotics và AI

• Bố trí: Bàn máy tính hoặc bàn thực hành kết nối nguồn điện hạ áp an toàn (dưới 12V DC).
• Trang bị: Các bộ kit robot giáo dục lập trình, bo mạch học tập vi điều khiển tích hợp cảm biến (IoT) và mô-đun camera nhận diện trí tuệ nhân tạo (AI vision).

Phân khu 4: Khu vực thử nghiệm và sa hình vận hành

• Bố trí: Mặt sàn phẳng hoặc thảm sa hình chuyên dụng đặt giữa phòng hoặc góc quan sát chung.
• Trang bị: Sa hình thành phố thông minh, nông trại thông minh hoặc đường đua robot để học sinh kiểm chứng thuật toán điều khiển tự hành.

3. Lộ trình đầu tư 3 giai đoạn tối ưu ngân sách

Thay vì dồn toàn bộ kinh phí đầu tư ồ ạt ngay từ đầu, nhà trường nên triển khai theo lộ trình cuốn chiếu:

1. Giai đoạn 1 – Kế thừa và chuẩn hóa: Rà soát và tận dụng phòng học bộ môn (Tin học, KHTN/Công nghệ) hiện có. Bổ sung các bộ kit thực hành theo nhóm học sinh thuộc danh mục khung Thông tư 86 (ưu tiên nhóm Lập trình - Robotics và Nhóm thiết bị đo lường khám phá).
2. Giai đoạn 2 – Đồng bộ hóa không gian STEM chuyên biệt: Quy hoạch 01 phòng STEM dùng chung chuẩn hóa nội thất module, bổ sung máy in 3D và hệ sinh thái phần mềm lập trình mở.
3. Giai đoạn 3 – Mở rộng ứng dụng AI & IoT chuyên sâu: Trang bị các mô-đun AI thị giác, trạm quan trắc IoT kết nối điện toán đám mây và mở rộng thành phòng Lab đổi mới sáng tạo phục vụ các cuộc thi KHKT cấp tỉnh, quốc gia.

4. Đồng hành cùng Hoàng Phúc JSC

Là đơn vị chuyên sâu trong lĩnh vực tư vấn thiết bị dạy học và không gian trường học thông minh, Hoàng Phúc JSC cung cấp giải pháp toàn diện từ khâu khảo sát mặt bằng, lập hồ sơ dự toán đối chiếu Thông tư 86/2026/TT-BGDĐT đến cung ứng thiết bị đạt chuẩn và tập huấn chuyển giao sư phạm cho giáo viên. Quý nhà trường có nhu cầu tư vấn giải pháp xin vui lòng liên hệ đội ngũ chuyên môn của chúng tôi.