Giới thiệu
Bộ robot lập trình thẻ từ Kidi giúp học sinh tiểu học học lập trình mà không cần máy tính, không cần màn hình. Học sinh xếp các thẻ lệnh thành một chuỗi giữa thẻ Bắt đầu và thẻ Kết thúc, cho robot Kidi đi qua để đọc lệnh, rồi đặt robot vào điểm xuất phát trên bản đồ ghép từ thẻ đường đi và quan sát robot thực hiện đúng chương trình vừa xếp.
Mỗi lần chơi là một vòng giải quyết vấn đề theo các bước: đọc nhiệm vụ, lập kế hoạch đường đi, xếp lệnh, chạy thử, tìm lỗi và sửa lệnh. Đi kèm bộ thẻ là phần mềm mô phỏng robot Kidi ảo trên phòng lập trình GoSTEM của Hoàng Phúc.
Đáp ứng Thông tư 86/2026/TT-BGDĐT
Bộ robot thẻ từ Kidi đáp ứng chức năng và các yêu cầu của mục 11 Danh mục khung thiết bị giáo dục STEM cấp Tiểu học (Phụ lục 1), Học liệu và phần mềm phát triển tư duy thuật toán:
- Chức năng "Hình thành tư duy thuật toán, tư duy logic và cách giải quyết vấn đề theo các bước": học sinh chia nhiệm vụ thành từng bước, dùng tuần tự, lặp, rẽ nhánh để dẫn robot tới đích; chạy thử, tìm lỗi, sửa lệnh.
- Yêu cầu 1 "Học liệu lập trình không cần máy tính: thẻ lệnh, bản đồ điều hướng, trò chơi logic, bài toán thuật toán": 34 thẻ lệnh; bản đồ điều hướng gồm tấm nền và 30 thẻ đường đi; trò chơi logic một người, hai người; 50 thẻ câu hỏi là 50 bài toán thuật toán ba mức.
- Yêu cầu 2 "Phần mềm lập trình trực quan và mô phỏng robot ảo, bản miễn phí hoặc bản dành cho giáo dục": phần mềm mô phỏng robot Kidi ảo trên GoSTEM, bản dành cho giáo dục, chạy trên trình duyệt.
- Ghi chú "Dùng chung. Sử dụng cùng máy tính, thiết bị học tập số hiện có của nhà trường": bộ thẻ dùng luân phiên giữa các lớp; phần mềm mở bằng Chrome, Edge trên máy tính, máy tính bảng sẵn có của trường, không cài đặt.
Danh mục khung của Thông tư mang tính định hướng về chủng loại, chức năng và yêu cầu kĩ thuật cơ bản (Điều 13 khoản 4); phần đối chiếu trên do Hoàng Phúc lập để nhà trường tham chiếu khi lập kế hoạch trang bị.
Ba cấu trúc điều khiển qua thẻ lệnh
- Tuần tự: thực hiện lần lượt từng lệnh theo thứ tự.
- Lặp: lặp theo số lần, lặp đến khi gặp ô có màu đã chọn, lặp mãi mãi, lặp ngẫu nhiên từ 2 đến 6 lần.
- Rẽ nhánh: nếu robot đứng trên ô cùng màu thì làm các lệnh trong khối, nếu không thì làm việc khác.
Mỗi khối lặp, khối nếu đóng lại bằng một thẻ kết thúc cùng màu. Robot báo kết quả bằng đèn và âm thanh: xanh dương là sẵn sàng, xanh lá là đang đi, đỏ là nhiệm vụ chưa thành công, vàng là đã nhặt được ngôi sao; đủ ba ngôi sao sáng là chiến thắng.
Bản đồ điều hướng và trò chơi logic
Thẻ đường đi gồm điểm xuất phát, điểm đích, thẻ đi thẳng màu trắng và bốn màu (dùng cho lệnh lặp, lệnh nếu), cùng các điểm nhiệm vụ và vật cản: ngôi sao, trái tim, quái vật, ngọn lửa, bẫy, rào chắn, vỏ chuối. Học sinh tự ghép bản đồ trên tấm nền, nên mỗi bài là một con đường mới.
- Một người chơi: rút thẻ câu hỏi, bày bản đồ theo hình trên thẻ, xếp lệnh, cho Kidi chạy thử.
- Hai người chơi: một bạn bày vật cản và nhiệm vụ, bạn kia thiết kế đường đi và chuỗi lệnh; thành công thì nhận thưởng, rồi đổi vai.
50 thẻ câu hỏi, ba mức độ
Mặt trước là đề, mặt sau là đáp án:
- Cơ bản, đọc hiểu: có sẵn chuỗi lệnh, học sinh ghép đường đi tương ứng ("Theo những lệnh này, Kidi sẽ đi đến đâu?").
- Trung cấp, suy luận lệnh: có sẵn đường đi, học sinh xếp chuỗi lệnh tương ứng ("Kidi cần những lệnh nào để đi hết con đường này?").
- Nâng cao, thử thách mê cung: chỉ có mê cung, học sinh tự thiết kế cả đường đi và chuỗi lệnh ("Làm thế nào để hoàn thành nhiệm vụ với ít lệnh nhất?").
Phần mềm mô phỏng robot Kidi ảo
Trên phòng lập trình GoSTEM, học sinh chọn thẻ câu hỏi, đặt thẻ đường đi, xếp thẻ lệnh ngay trên màn hình rồi cho Kidi chạy trên mô phỏng 3D, với luật chơi giống bộ thẻ thật. Giáo viên trình chiếu để hướng dẫn cả lớp; học sinh luyện thêm khi chưa đến lượt dùng bộ thẻ, rồi kiểm chứng lại bằng robot thật.
Gắn với môn Tin học tiểu học
Ghi chú của Thông tư 86 nêu thiết bị này đã có trong Danh mục thiết bị dạy học tối thiểu cấp Tiểu học môn Tin học. Bộ Kidi dùng được trong Chủ đề F môn Tin học (Chương trình GDPT 2018):
- Lớp 3 (Thực hiện công việc theo các bước): chia nhiệm vụ lớn thành những nhiệm vụ nhỏ hơn; sử dụng cách nói "Nếu… Thì…".
- Lớp 4 (Làm quen với môi trường lập trình trực quan): nhận ra chương trình máy tính qua các trò chơi.
- Lớp 5 (Chơi và khám phá trong môi trường lập trình trực quan): sử dụng các cấu trúc tuần tự, lặp, rẽ nhánh; hợp tác theo nhóm; chạy thử chương trình.
Lưu ý khi triển khai tại trường học
- Bày trên mặt bàn phẳng hoặc sàn lớp học; không cần phòng học riêng hay hạ tầng máy tính cho phần thẻ từ.
- Đặt thẻ từ phẳng, khít nhau để robot không dừng giữa đường; đặt robot đúng hướng (mặt trước là dải đèn ba ngôi sao).
- Có hướng dẫn sử dụng và video hướng dẫn bằng tiếng Việt.